IJsjes met een boodschap in Crooswijk

IJsjes met een boodschap in Crooswijk

Volgende week kun je zomaar een roze kar met kleurige parasols tegenkomen in Crooswijk, waaruit nog ijsjes komen ook. Maar zo’n ijsje krijg je niet zomaar. Het zijn ijsjes met een boodschap en nodigen kinderen uit om op een laagdrempelige manier in gesprek te gaan over migratie en vluchtelingenproblematiek. Kunstenaarscollectief We Sell Reality bedacht het project. “Volwassenen denken vaak in onmogelijkheden, kinderen kijken met een frisse blik.”

Kunstenaars, asielzoekers en kunststudenten trokken vanmiddag door Crooswijk met een kleurrijk versierde ijsjeskar. Spelende en passerende kinderen kregen een ijsje – in de vorm van een poppetje – als ze de vraag wilden beantwoorden die erop stond. De vragen gingen allemaal over migratie. “De kinderen gaven allerlei verschillende antwoorden”, vertelt Rieneke de Vries van het collectief.  “Hele wijze antwoorden ook, zoals grenzen zijn alleen de grenzen in je hart. Of dat mensen alleen de grens niet over mogen als ze wapens of drugs bij zich hebben.”

Nieuw asielbeleid

Met de frisse en open houding van de kinderen verzamelt het collectief nieuwe inzichten. Deze worden gebundeld en gevisualiseerd in twee kunstworkshops. “Met de resultaten daarvan hopen we met een goede, alternatieve denkwijze over migratie te komen”, legt Rieneke uit. “Volwassenen denken immers vaak alleen in onmogelijkheden of cirkels. We hopen een frisse blik te werpen op migratievraagstukken en uiteindelijk bij te dragen aan een nieuw asielbeleid.”

Afgelopen winter voerde het collectief een soortgelijk experiment uit. “De kar was zwart en we hadden er gele vlaggen opgezet”, vertelt Rieneke. “We deelden soep uit aan mensen en stelden hen destijds ook vragen over de vluchtelingenproblematiek. Maar de meeste mensen stonden er niet echt voor open of ze waren te druk met winkelen. Hopelijk gaat dat dit keer beter.”

De kunstenaars gaan woensdag, donderdag en vrijdag weer de wijk  in om met behulp van ijsjes nieuwe inzichten te verzamelen.

All you can art

Het uitdeelproject maakt deel uit van het van oorsprong Curaçaose All you can art, een zomerproject waarbij iedere Rotterdammer mee kan doen om kunst te maken. Een select groepje volgt de Summerschool van All you can art, waarbij ze onder begeleiding van kunstenaars als David Bade hun eigen weg in de kunstwereld ontdekken. “All you can art gaat om contact maken met mensen in de wijk”, zegt een van de studenten. “En dit is een hele goede manier om dat te doen.” Een ander vult aan: “Het is mooi dat kinderen op deze manier aan het denken gezet worden.”

Meer weten?

Wil je meer weten over het Curaçaose project? Lees dan dit artikel van Trouw. Wil je zelf kijken of meedoen? Ga dan voor 30 augustus naar de Kunsthal of neem een kijkje bij het Kunstcentrum aan de Crooswijkseweg 82.

Orkaanseizoen: een wervelende roman over dodelijk machismo

Orkaanseizoen: een wervelende roman over dodelijk machismo

De Mexicaanse journaliste Fernanda Melchor breekt internationaal door met haar tweede roman, Orkaanseizoen. Het taalgebruik in haar roman is op zijn zachtst gezegd wervelend te noemen en zorgt ervoor dat de behandelde thema’s – machismo, geweld tegen vrouwen, homohaat – des te harder binnenkomen.

De heks is vermoord. Op een dag zien de inwoners van het dorpje La Matosa haar lichaam voorbijdrijven in de rivier. Behalve dat er een fortuin in haar huis zou liggen, weten de bewoners niet zoveel van haar. Althans, die schijn houden de dorpelingen naar elkaar op. Gaandeweg de roman kom je als lezer erachter dat die heks – een man in vrouwenkleding – op een eigenzinnige manier een verbindende factor blijkt te zijn in het dorp. Vrouwen kunnen er terecht voor hulp om hun ongewenste zwangerschappen af te breken, mannen komen er om aan hun heimelijke homoseksuele verlangens te voldoen en voor cocaïne-overladen feestjes.

Fernanda Melchor (foto: Antonio Cruz)

Melchor schrijft in lange zinnen, die vaak meerdere pagina’s beslaan. Geen gemakkelijke kost voor de lezer: je moet er echt even doorheen bijten om aan haar stijl te wennen. Naarmate het boek vordert gaat dat steeds makkelijker en daarmee roept ze een bijzondere zintuiglijke sfeer op die in het dorpje heerst. Een dorpje waar mannen vooral aan de drugs zitten, vrouwen zich prostitueren om maar een beetje geld te verdienen om hun kinderen te kunnen voeden en waar jongeren opgroeien in uitzichtloosheid.

Orkaanseizoen is daarmee een bijzondere roman over een uitzichtloze samenleving waar helaas niet aan te ontsnappen valt. De roman biedt daarmee geen inspiratie voor hoe het beter kan, maar laat wel zien op welke samenleving je niet wil afstevenen.  

Orkaanseizoen is verschenen bij Wereldbibliotheek (22,99 euro).

Huis in de lucht brengt Delfshavenaren op YouTube bij elkaar

Huis in de lucht brengt Delfshavenaren op YouTube bij elkaar

Mensen in Delfshaven kunnen wereldberoemd worden – in Delfshaven – met het nieuwe project ‘Huis in de lucht’ – buurtscherm Delfshaven. Het online televisiekanaal wordt stapsgewijs ontwikkeld door en voor bewoners. “Door corona is de afstand tussen buurtbewoners veel groter geworden”, zegt Carolina Castro, van Stichting Veerkrachtige Gemeenschap, de initiatiefnemer. “We hopen met het buurtscherm isolatie van mensen te beperken.”

‘Huis in de lucht’ is een initiatief voor een online tv-programma, speciaal voor en door de buurtbewoners van Delfshaven. De uitzendingen zijn te volgen op het YouTube-kanaal ‘Huis in de lucht’. “De bedoeling is dat bewoners van de straat hun gezicht kunnen laten zien, op allerlei verschillende manieren”, legt Carolina Castro uit. “Zo hebben we onlangs een livestream gemaakt waarin twee gasten worden uitgenodigd om in gesprek te gaan. Het is een informele conversatie, maar wel over een belangrijk onderwerp. Zo praten we deze keer over inclusie, omdat wij van mening zijn dat er nog veel te doen is om inclusiviteit te bereiken. Maar wat is de ervaring van mensen in de stad met betrekking tot inclusiviteit?”

Segregatie

Veel mensen zijn actief geworden in de wijk tijdens de coronacrisis, maar bij anderen is de sociale afstand vergroot. “Sommige mensen zijn bang in contact te treden met mensen”, zegt Castro, “dus hopen we hen met dit kanaal te bereiken.”

Maar ook buiten de coronacrisis is verbinding belangrijk in Delfshaven. “We zien eigenlijk dat segregatie hier best een ding is”, vertelt Castro. “We zien dat initiatieven die hier worden uitgevoerd, vooral gericht zijn op een specifieke etnische of culturele achtergrond. Natuurlijk is het fijn voor mensen om veel bij hun eigen groep te blijven, dat is ook te begrijpen, maar we vinden het zonde als dat altijd zo is. Er zijn hier zoveel nationaliteiten, er valt zoveel van elkaar te leren, daar geloven we echt in. Daarom hopen we dat dit kanaal een manier is om mensen bij elkaar te brengen.”

Thema’s en talenten

Iedere week wordt een nieuw thema aangekaart, zodat bewoners van Delfshaven over allerlei onderwerpen hun mening kunnen geven. “We hopen dat mensen hun verhaal komen vertellen, op een openhartige manier”, zegt Castro. “Het programma is voor alle bewoners bedoeld, ongeacht hun achtergrond of opleidingsniveau.”

Daarnaast is Castro druk bezig met het project ‘Nieuwsgierig aapje’, ook op het YouTube-kanaal Huis in de lucht. “Dit is een etalage van talenten in de wijk”, legt ze uit. “Bewoners kunnen hun talenten laten zien, of het nu koken is, dansen, of hun zelfontwikkelde theorie over de ruimte presenteren. De insteek is zo breed mogelijk, zowel qua talenten als de mensen die ze hebben.”

Pilot

Huis in de lucht is nog maar kort bezig en zit in de pilotfase. Toch krijgt Castro al veel enthousiaste reacties en hoopt ze dat ze kunnen doorgaan. “De bedoeling is dat de bewoners uiteindelijk hun eigen programma gaan ontwikkelen, vanuit de behoefte van bewoners zelf”, zegt Castro. “We willen graag op een laagdrempelige manier verspreiden wat er allemaal gebeurt in de wijk, om de verbinding tussen mensen te vergroten. We hopen dat we genoeg fondsen kunnen vinden en samenwerkingspartners, zodat het niet een tijdelijk project hoeft te blijven.”

Om te beginnen zou het mooi zijn als mensen zich abonneren op het YouTube-kanaal, zit Castro. “Maar ook mensen die iets willen laten zien of willen meepraten in een van de livestreams, zijn van harte welkom. We zijn nu bij ieder huis van de wijk bezig om mensen enthousiast te krijgen. In kleine groepjes presenteren we het project, zodat wee echt in contact komen met mensen.”

Mantelfoon: eerste 24/7 mantelzorgsteunpunt van Rotterdam

Mantelfoon: eerste 24/7 mantelzorgsteunpunt van Rotterdam

In Rotterdam wonen zo’n 85.000 mantelzorgers. Ze helpen hun partner, familieleden of andere naasten met noodzakelijke zorg. Om deze duizenden mantelzorgers te ondersteunen, is er sinds 1 mei de Mantelfoon. Op dit nummer kunnen mantelzorgers 24 uur per dag, 365 dagen per jaar, terecht met vragen of om hun verhaal te delen. Rotterdam heeft daarmee het eerste mantelzorgsteunpunt dat dag en nacht bereikbaar is. We spraken met Merel van der Sar, projectleider van de Mantelfoon: “We proberen geen doorgeefluik te zijn, maar te ondersteunen totdat er een oplossing is.”

Wat is Mantelfoon?

De Mantelfoon is een telefonische ondersteuningslijn voor mantelzorgers in Rotterdam. De Mantelfoon is gratis te bereiken via 0800-7773333. Per 1 mei 2020 is Mantelfoon het nieuwe mantelzorgsteunpunt in Rotterdam. De 24/7 telefonische bereikbaarheid die we bieden met de Mantelfoon is een aanvulling op bestaande mantelzorgondersteuning die er al is in de wijk. Mantelzorgers die een praktische vraag hebben, advies nodig hebben of hun verhaal willen delen, kunnen dag en nacht bellen. De medewerkers bij de telefooncentrale zijn getraind zodat ze veel voorkomende vragen snel kunnen beantwoorden. Andere vragen worden door mantelzorgcoaches opgepakt. We verwijzen zo min mogelijk door, maar helpen bij het zoeken naar antwoorden. We proberen geen doorgeefluik te zijn, maar te ondersteunen totdat er een oplossing is. Soms is het onvermijdelijk om door te verwijzen. Wanneer dit nodig is zorgen we voor een warme overdracht met de professional in de wijk, zoals een wijkteam bijvoorbeeld.

Wat gebeurt er bij een ‘moeilijke’ vraag?

Als een mantelzorger belt met een hulpvraag die niet direct te beantwoorden is, wordt zij of hij gekoppeld aan een mantelzorgcoach. Die neemt contact op met de mantelzorger en kan helpen bij van alles en nog wat. Bijvoorbeeld bij de aanvraag voor een mantelzorgparkeervergunning, een aanvraag voor specifieke zorg, of een vervanger regelen als de mantelzorger op vakantie is.

Is Mantelfoon voor iedereen?

Mantelfoon is voor alle Rotterdammers die zorgen voor iemand binnen Rotterdam of daarbuiten. Maar ook voor iemand die buiten Rotterdam woont en zorgt voor iemand in Rotterdam.

Voor professionals hebben we een directe ondersteuningslijn tijdens kantooruren. Zij kunnen bellen naar 010 – 261 41 66 als ze bijvoorbeeld een cliënt ondersteunen die mantelzorger is of een mantelzorgende collega willen helpen.

Hoe is Mantelfoon ontstaan?

Uit onderzoek van de gemeente Rotterdam bleek dat er behoefte was aan een centraal mantelzorgsteunpunt. Een beleidsmedewerker Mantelzorg had per ongeluk haar telefoonnummer in een brief aan mantelzorgers geplaatst en werd platgebeld. Toen werd duidelijk hoe urgent een centraal nummer was. Mantelfoon is een samenwerking tussen De ZorgCentrale en wmo radar, beide onderdeel van Incluzio.

Worden jullie niet platgebeld met vragen over corona?

In deze tijd kun je je juist voorstellen dat mantelzorgers het lastiger hebben, vooral omdat een tijdje beschermingsmiddelen schaars waren. Op een gegeven moment kwamen er beschermingsmiddelen en testen vrij voor mantelzorgers, dus hebben wij mantelzorgers geïnformeerd over hoe ze dit konden aanvragen. We hebben gelukkig een korte lijn met de gemeente en de GGD, dus we zijn goed op de hoogte van de ontwikkelingen.

Welke vragen krijgen jullie het meest?

We zijn nog in de opstartfase, dus het is lastig te zeggen. Maar we merken nu al dat het soort vragen sterk varieert. De afgelopen tijd gingen veel vragen over dagbestedingsactiviteiten die gestopt waren vanwege corona. Mantelzorgers hadden hierdoor nauwelijks meer adempauze en vroegen zich af hoe ze het konden volhouden. Onze mantelzorgcoaches zijn dan bijvoorbeeld op zoek gegaan naar naar respijtzorgmogelijkheden, zoals Mantelaar waarbij studenten kunnen helpen ontzorgen. 

In een later stadium gaan we alle vragen en telefoontjes periodiek analyseren. Op basis daarvan kunnen we de gemeente adviseren. Zijn er bijvoorbeeld specifieke vragen in een bepaald gebied? Zijn vragen over dementie wijkgebonden? Is er ergens structureel behoefte aan mindfulness vanwege stressklachten? Op die manier kunnen we ook een signalerende en adviserende rol spelen.

Wat is jullie tip voor mantelzorgers?

Deel je zorgen met mensen die je vertrouwt. Je hoeft de mantelzorg niet alleen op je te nemen. Als je de last over meerdere schouders verdeelt, wordt deze minder zwaar. Durf die hulp te vragen. En bel Mantelfoon als je ergens mee zit. Wij nemen de tijd voor je en denken met je mee. Veel mantelzorgers kunnen hun verhaal niet goed kwijt bij vrienden of andere familie die niet mantelzorgen, omdat zij het lastiger begrijpen. Bij de Mantelfoon kun je sparren met iemand die jouw wereld begrijpt.

Wat is jullie tip voor professionals die werken met mantelzorgers?

Luister goed en probeer je hulpverlenersreflex uit te schakelen. Als professional zijn we geneigd om oplossingen aan te dragen, maar vaak zitten mantelzorgers niet te wachten op ongevraagd advies. Onderzoek of iemand wel open staat voor hulp. Begin het gesprek door te vragen naar hoe het met iemand gaat. Heb oprechte aandacht voor het verhaal van de mantelzorger, zodat hij/zij zich gezien en gehoord voelt. Gebruik LSD (luisteren, samenvatten, doorvragen) en geef geen oordeel. Maak je je zorgen? Uit dit en maak het bespreekbaar.

Professionals die met dit soort situaties kampen, kunnen altijd bellen naar het directe 010-nummer zodat een van onze mantelzorgcoaches kan meedenken.

Daarnaast zullen we, wanneer corona het toelaat, een aantal keer per jaar bijeenkomsten organiseren voor professionals om ervaringen uit te wisselen en belangrijke thema’s van mantelzorg uit te lichten. Voel je welkom om aan te sluiten!

Taboes als trend? Hoe zelfs een Kennisatelier ongemakkelijk kan worden

Taboes als trend? Hoe zelfs een Kennisatelier ongemakkelijk kan worden

Hoeveel heb je op je rekening staan? Durf jij met je volle gewicht op een opgeblazen ballon te zitten? Het zijn niet de vragen die je normaalgesproken op een Kennisatelier van IDEM Rotterdam verwacht. Maar tijdens het interactieve Kennisatelier ‘Taboes als trend’ kon je werkelijk alles horen.

Het kabinet lanceerde vorig jaar april een campagne om het taboe op angststoornissen te doorbreken. In mei volgde een campagne voor dat op schulden. Ook de gemeente en allerlei maatschappelijke organisaties komen met tal van initiatieven om lastige onderwerpen bespreekbaar te maken: van campagnes tot theatervoorstellingen tot praatsessies.

Taboes doorbreken lijkt wel een trend. Taboes kunnen namelijk het werk van onder meer welzijnswerkers moeilijker maken en zorgen voor handelingsverlegenheid, bleek al uit het IDEM-artikel van Larissa Chantre. De nadruk op bespreekbaarheid is dan ook niet vreemd. Maar hoe doe je dat op een zorgvuldige, cultuursensitieve manier?

Tijdens het eerste Kennisatelier sinds ons land werd stilgelegd door de coronacrisis op 18 juni 2020 kwam een selecte groep professionals samen om hier meer over te weten te komen. Maar vooral was het een Kennisatelier om te ervaren, want Tiffany Jantji en Saadienne Conep van Who Am I?! leidden de interactieve workshop. Voor IDEM-se begrippen was het op zijn zachtst gezegd een taboedoorbrekende bijeenkomst…

Ludiek en indringend

Deelnemers kregen bij binnenkomst in het Gemaal op Zuid een goodiebag met benodigdheden, zodat materiaal delen niet nodig was. Dat was niet de enige maatregel die werd genomen om verspreiding van het coronavirus tegen te gaan. Uiteraard was er desinfecterende gel, mochten niet alle zitplekken gebruikt worden en werd gevraagd om ook tijdens de koffiepauze de nodige afstand te houden. Een excuus om niet meer mee te doen, was er echter niet.

Tiffany en Saadienne lieten namelijk op ludieke, confronterende, serieuze, grappige, maar vooral indringende wijze zien hoe taboes je beeld kunnen bepalen. Hoe professioneel je ook bent, soms ontkom je nu eenmaal niet aan aannames of onbewuste vooroordelen. Dat kan komen door gebrek aan kennis of gewoon omdat je te druk bent. Met een foto-opdracht lieten Tiffany en Saadienne zien hoe dat in zijn werk gaat: een persoon was gefotografeerd in twee verschillende outfits, aan ons de vraag welke van de twee de ‘echte’ was. Een tekstuele hint maakte het alleen maar lastiger, want hoe beoordeel je iemand op basis van een tip en uiterlijkheden?

Niet dus. En dezelfde moeilijkheid speelt een rol bij taboes: als jij denkt dat bepaalde onderwerpen in bepaalde culturen of groepen een taboe zijn, hoe kun je er dan ooit over beginnen? Of wat als het een onderwerp betreft waar je zelf niet graag over praat? “Stel geen vragen die je zelf ook niet zou beantwoorden”, is een van de adviezen, “want je cliënt moet altijd ‘en jij?’ kunnen vragen. Het verhaal van de aanwezige ervaringsdeskundige liet zien hoe je als hulpverlener door open en oprechte vragen te stellen, toch net dat stapje verder kan komen. En daarmee kan zorgen voor een goede en prettige samenwerking tussen hulpverlener en cliënt.

Coronaproof nabespreking

De deelnemers bespraken na het ervaringsverhaal welke waarden belangrijk zijn om hoog te houden als professional in het maatschappelijk veld. In schematische bouwstenen konden aanwezigen eerst hun individuele waarden invullen, om vervolgens in groepjes de belangrijkste waarden te bepalen. Er was veel overeenstemming, maar de opdracht leverde tegelijk een goede discussie op: waarom is de ene waarde belangrijker dan de andere?

Geknapte ballonnen, heftige ervaringsverhalen en schokkende ontboezemingen: na afloop was iedereen wel toe aan een drankje en een luchtige evaluatie van de middag. Er werd dan ook volop genoten van een drankje en individueel verpakte, coronaproof hapjesbox.

Op de hoogte blijven?

Lijkt zo’n Kennisatelier jou ook interessant en nuttig? Wil je daarom op de hoogte blijven van alle events en bijeenkomsten van IDEM Rotterdam? Meld je aan bij ons netwerk en schrijf je in voor de nieuwsbrief!