Hoe ga ik op een inclusieve manier om met hiv/aids?
Stigma
Mensen die leven met hiv en aids kunnen veel stigma meemaken. Zo kan hun omgeving bang zijn voor infectie, en daarom het contact met ze gaan vermijden. Ook kunnen ze als “vies” of “zondig” worden gezien.
Deze vooroordelen kunnen grote impact hebben op het welzijn van een cliënt. Daarom delen we in dit artikel een aantal tips om mensen in deze situatie te steunen.
Bespreekbaar maken
De GGD Rotterdam raadt aan om hiv bespreekbaar te maken in contact met cliënten. Op die manier voelt een cliënt zich gerustgesteld, en kunnen alle belangrijke signalen en risico’s openlijk worden gedeeld. Een inclusieve, luisterende houding is daarbij de sleutel.
Voor het opbouwen van een inclusieve relatie met de cliënt raadt de GGD bijvoorbeeld de volgende vragen aan:
- “Hoe gaat het met je sinds je diagnose? Zijn er dingen waar je tegenaan loopt?”
- “Kun je hierover praten met iemand in je omgeving?”
- “Heb je toegang tot een steun- of lotgenotengroep? Zou je dat fijn vinden?” (verwijzing)
- “Je vertelde me net […]. Vind je het goed als we hierop doorgaan?”
- “Ik stel bij iedereen vragen over seksuele gezondheid, zodat we een volledig beeld hebben om de best mogelijke zorg te bieden. Mag ik vragen of hiv een onderwerp is waar je over wil praten?”
- “Wist je dat het tegenwoordig gebruikelijk is om regelmatig op hiv te testen, ongeacht of je klachten hebt? Het is een goede manier om op je gezondheid te letten.”
- “Hiv komt voor in veel verschillende groepen. Heb je vragen over hoe hiv wordt overgedragen of hoe je jezelf kunt beschermen?”
- “Er zijn veel misverstanden over hiv en aids. Als je vragen hebt of ergens over twijfelt, voel je dan vrij om dat met mij te bespreken.”
Praten over misbruik
Veel mensen die seksueel misbruik meemaken, praten hier niet over met hun naasten of hun hulpverleners. Specifiek onder mannen is bekend dat het tientallen jaren kan duren voordat ze vertellen wat ze hebben meegemaakt.
Centra waar over seksuele gezondheid wordt gepraat, zoals de GGD, voelen voor veel mensen als de eerste plek waar ze veilig kunnen vertellen over hun ongewenste seksuele ervaring. Nog voordat ze ooit in hun vriendenkring of met hun artsen en psychologen hierover praten, kunnen ze dus hulp zoeken tijdens een gesprek over hiv, en de stilte over misbruik tijdens een consult doorbreken.
Wil je deze gesprekken op een veilige manier aangaan? Kijk dan in ons artikel: Hoe benader ik mensen die met seksueel trauma leven?
Sensitiviteit
Voor een sensitieve benadering kunnen de volgende invalshoeken helpend zijn:
- Open vragen: Wees nieuwsgierig, bouw vertrouwen op, wees niet te snel en niet te expliciet.
- Normaliseer hiv-testen en zorg: Benadruk routine-testen, geef informatie en verwijs naar preventie.
- Vermijd stigma: Gebruik woorden zoals “hiv-positief” of “mensen die met hiv leven.” Benadruk dat deze chronische conditie goed te behandelen is, en dat mensen met hiv een gelukkig leven kunnen leiden.
- Wees empathisch en ondersteunend: Luister actief, en sta open voor gevoelens zoals angst en schaamte. Bied positieve informatie en een gevoel van geborgenheid.
Wil je meer weten over een sensitieve omgang met hiv en aids? Bekijk dan hier het volledige webinar van de GGD Rotterdam-Rijnmond in samenwerking met IDEM.