Inclusie op het werk

Ongeveer de helft van de mensen krijgt te maken met overgangsklachten. Deze beginnen meestal als iemand tussen 45 en 55 jaar oud is. Overgangsklachten kunnen jarenlang aanhouden. Op het werk en in andere situaties is er vaak nog onbegrip over wat de overgang precies is, en welke impact het heeft. Werkgevers, collega’s en cliënten zien de overgang soms nog als een taboe, en praten daardoor niet genoeg over wat er nodig is.

In dit artikel geven we praktische tips voor het inclusief maken van elke werkplek. Zo kan je op een fijne manier de vitaliteit van mensen in de overgang waarborgen.

(Dit artikel is opgesteld in dialoog met The Monkey Mind.)

De overgang in het kort

De overgang, ook wel de menopauze genoemd, is de periode van het leven waarin mensen stoppen met menstrueren. Door deze verandering ontstaat er een andere balans van hormonen in iemands lijf. Ook mensen jonger dan 45 jaar kunnen (om medische redenen) vervroegd in de overgang komen.

De overgang kan jaren duren. Tijdens de overgang kunnen mensen veel klachten krijgen, zoals:

• Opvliegers
• Slecht slapen
• Concentratieproblemen
• Emoties die alle kanten op gaan
• Vergeetachtigheid
• Plotselinge onzekerheid
• Stijve ledematen
• Urinewegproblemen
• Hartkloppingen
• Hoofdpijn

Deze symptomen kunnen impact hebben op het werk. Een werknemer in de overgang kan zich minder inzetbaar voelen. Dit kan zorgen voor een onprettige werksfeer, zeker als de klachten van de overgang door collega’s en leidinggevenden worden gezien als taboe, onbelangrijk, of overdreven.

Daarom is het belangrijk om op elke werkplek open te kunnen spreken over de menopauze. Je kan er als werkgever voor kiezen om dit op te nemen in het inclusiebeleid. Voor collega’s kunnen kennissessies worden opgezet om meer begrip mogelijk te maken. Op die manier behoud je je werknemerskapitaal, en zorg je voor een werkplek waar alle collega’s volwaardig erkend en beschermd worden.

Praktische tips

The Monkey Mind deelt de volgende inzichten met IDEM:

• Begin bij bewustzijn – Niet elk persoon weet welke klachten met de overgang te maken hebben.
• Normaliseer het gesprek – Laat het onderwerp terugkomen in werkoverleggen, HR-beleid of coaching.
• Let op signalen – Verminderde energie, onrust of concentratieproblemen kunnen tekenen zijn.
• Vermijd aannames – De overgang is geen vast patroon; ervaringen verschillen per persoon. Iemand kan deze klachten ook om andere (privé-)redenen ervaren.
• Bied ruimte en flexibiliteit – Denk aan werktijden, rustmomenten of thuiswerken.
• Zorg voor representatie – Bespreek het onderwerp op een manier die inclusief is voor álle mensen in de overgang.
• Koester ervaring – Voorkom seksisme en leeftijdsdiscriminatie. Zie vrouwen en personen 40+ als waardevolle kennisdragers, niet als ‘lastige gevallen’.

In de communicatie van het beleid kan een werkgever mensen op de werkvloer aanmoedigen om open te praten. Dat kan goed met concrete voorbeelden. Als de werkgever bijvoorbeeld aangeeft dat het okee is om op de werkvloer dingen te zeggen zoals “Ik voel me vandaag minder geconcentreerd door de overgang,” dan voelen werknemers zich gesterkt om dit aan te geven zonder stigma.

Let er natuurlijk wel op dat de medische privacy wordt gewaarborgd. Niemand is verplicht om medische klachten te melden. Ook is het erg belangrijk dat deze dingen niet óver een collega (of cliënt) worden gezegd. Geef dus ook voorbeelden van wat niet gepast is op de werkvloer: een uitspraak zoals “Sara krijgt niks voor elkaar vandaag, dat komt vast door de overgang” is ongepast, en moet serieus worden genomen door HR.

Alle genders

De meeste mensen die de overgang meemaken zijn vrouwen. Ook andere mensen kunnen de overgang meemaken, zoals non-binaire mensen en transgender mannen. Voor hen kunnen de hormoonschommelingen extra ontwrichtend aanvoelen. Verder kan het voor hen erg onprettig of zelfs onveilig zijn om hier op de werkvloer openlijk over te praten.

Zorg daarom in de communicatie van het inclusiebeleid dat niet alleen vrouwen worden benoemd, maar gewoon alle mensen, ongeacht hun gender. Door niet alleen vrouwen te benadrukken verminder je ook het bagatelliserende stigma op “vrouwenkwaaltjes.” Op die manier creëer je een open sfeer waarin iedereen beter begrepen kan worden.

Een inclusieve benadering

Door de overgang bespreekbaar te maken, help je om emancipatie duurzaam op de agenda te zetten. Voor meer inzichten kan je ervoor kiezen om in gesprek te gaan met ervaringsdeskundigen. Daarbij kan het van grote waarde zijn om een variatie aan perspectieven mee te nemen, zoals de ervaringen van mensen met verschillende culturele achtergronden, mensen met autisme, queer mensen, en mensen met een lichamelijke beperking. Dit is belangrijk omdat cultuur, autisme, queer-zijn, beperking, en andere achtergronden allemaal invloed hebben op hoe je je eigen lichaam ervaart. Je kan hier bewust rekening mee houden in dialoog met ervaringsdeskundigen. Zo til je DG&I op jouw werkplek naar een hoger niveau voor iedereen.

Een lijst met links

Meer vragen over…